Jesus Cristo Pantocrator – Monastério Ormylia

Jesus Cristo Pantocrator – Monastério Ormylia

Monastério de Ormylia

O Mosteiro:

HALKIDIKI. A poucos quilômetros da costa norte do Golfo de Kassandra, em uma área exuberante de olivais e vinhedos, entre as comunidades de Vatopedi e Ormylia, foi fundado há 23 anos o mosteiro feminino da Anunciação da Virgem Maria, conhecido como mosteiro de Ormylia.

O mosteiro, uma filial do Mosteiro Sagrado de Simonopetras no Monte Atos, construído sobre um formigueiro, desenvolveu-se rapidamente e hoje, sob a sombra da herança espiritual do Monte Atos, é um modelo de comunidade monástica na Grécia.

Ali, o monasticismo feminino floresce “como razão de ser e oferta incansável”, no trabalho missionário e na assistência social.

A Irmandade, com mais de 100 freiras, oferece seus serviços e ministério em diversas áreas e dentro da estrutura da Ortodoxia, o que possibilita às mulheres participar da vida da Igreja.

“Os irmãos”, simples, modestos, alegres e combativos da manhã à noite, sozinhos ou com irmãos no deserto ou na mansão, sempre derramando no povo de Deus bondade, alegria e contentamento, contos de fadas, gratidão, satisfação, até que partam para retornar com esperança ao “navio da hospitalidade”…”. .

Assim descreve a irmandade do Santo Mosteiro da Anunciação da Theotokos de Ormylia, Halkidiki, seu pai espiritual e guia, o arquimandrita Emilianos, abade do Mosteiro de Simonopetras no Monte Atos: como um “recipiente de hospitalidade” com freiras incansáveis, de corpo e alma, e com um olhar como um hino que adoça a alma do visitante nas vésperas, à mesa, no salão paroquial ou no pátio pavimentado.

No Mosteiro de Ormylia, justamente chamado de “Portão de Athos”, o espaço e o tempo parecem ter parado há séculos, na era bizantina.

Os elementos dominantes são a unidade da fé, a vivência das tradições e sua preservação, em uma forma moderna, mas com a grandeza bizantina, e, finalmente, o ritual atonita, seguido com fé e precisão.

As figuras angelicais, muito jovens, que assumiram o hábito monástico após uma provação, possuindo as virtudes da obediência, celibato, virgindade, submissão, partida, confissão – arrependimento, fé e devoção, cuidam de tudo.

Elas são onipresentes. Cada uma em seu posto. Irmã Eisodia, a porteira, “apresenta” o visitante a um outro mundo dentro do mundo.

A “fusão” da arquitetura atonita e macedônia é evidente à primeira vista nas alas recém-construídas das celas e oficinas, bem como no antigo mosteiro renovado. Tudo funciona com organização, cuidado e devoção ao Senhor.

Foi por isso que o mosteiro de pedra abandonado de Vatopedi foi revitalizado quando as primeiras freiras se estabeleceram ali em 1974, deixando o berço monástico de Meteora para seguir seu pai espiritual e líder, o arquimandrita Emilianos.

O pequeno, mas estável núcleo, com a abadessa Nikodimis e algumas noviças da região de Trikala, que cercavam a ordem monástica, cresceu lentamente.

Os primeiros mosteiros, relata Simonopetritis Athanasios (irmão do ancião Nikodimis), coincidiram com os trágicos eventos de Chipre… “E, no entanto, em Ormylia começou uma guerra – de um nível e forma diferentes – pacífica e criativa.

Estamos cansados”, diz ele, “das diversas formas de vida estrangeiras e parece que o retorno às raízes da nossa raça está assumindo hoje dimensões pan-helênicas.

E isso é realmente reconfortante…”. Afinal, não foram apenas as mulheres gregas que seguiram a vida monástica, mas também as mulheres heterodoxas europeias.

Entre elas, cinco francesas que “abraçaram” a Ortodoxia, buscando o sentido da vida e uma outra dimensão da verdade que não encontraram em Paris ou nas universidades da Europa.

Hoje, as cerca de 120 freiras, em 19 anos, realizaram quase tudo. Graças ao seu trabalho árduo, ao seu amor pelo meio ambiente no contexto dos interesses da Ortodoxia e ao seu respeito pela natureza, elas criaram um complexo monástico modelo, um “piloto” do monasticismo feminino ortodoxo.

A maioria delas são cientistas e realizam trabalhos notáveis.

Ieronymi e Asikriti no consultório odontológico, Damiani e Thalelaia no consultório médico, Emiliani e Porphyria chefiam a oficina de pintura, Synesia no bordado, Ilaria na sacristia, seguindo fielmente e com paixão os desenhos — principalmente cópias bizantinas — do Paráclito, elas confeccionam com as próprias mãos… “anjos” e “poemas”.

Obras-primas da arte tradicional feita à mão, os bordados, pinturas e têxteis adornam as janelas com motivos bizantinos, as paredes e os móveis simples de madeira entalhada do mosteiro.

Mas, o mais importante é que elas trazem uma renda valiosa para o mosteiro, proveniente das inúmeras ordens que chegam de igrejas da Grécia e do exterior.

Fonte 1: Texto traduzido de “Mosteiro de Ormylia”

O ícone:

Este ícone apresenta a forma clássica do Cristo Pantocrator, segue os cânones iconográficos estabelecidos desde os primeiros séculos do Cristianismo, especialmente a partir do período bizantino, preservando elementos teológicos profundos.

No centro da composição, vemos Cristo com um olhar sereno e penetrante, um olhar que não apenas atinge o espectador, mas julga, ilumina e restaura.

Seu rosto é simétrico, como pede a tradição iconográfica que busca expressar harmonia da divindade.

Os traços, fortes e estilizados, reforçam a presença solene do Senhor.

A auréola dourada ao redor de Sua cabeça, característica dos ícones bizantinos, contém a cruz inscrita, o crucífero halo, sinal exclusivo de Jesus.

Embora aqui o foco esteja mais nos elementos ornamentais, o dourado permanece como símbolo da luz não criada, a glória divina que não pertence a este mundo.

Cristo veste a túnica púrpura e o manto azul-escuro, cores que, na iconografia cristã, indicam suas duas naturezas: o púrpura, sua divindade, e o azul, sua humanidade.

Assim, o ícone reafirma o dogma cristológico definido no Concílio de Calcedônia: uma única pessoa em duas naturezas, divina e humana, sem confusão e sem separação.

Sua mão direita aparece levantada em gesto de bênção, formando com os dedos as letras IC XC, abreviação de “Jesus Cristo”, enquanto a outra mão — presente em muitas versões tradicionais — normalmente seguraria o Evangelho, sinal de que Cristo governa e julga através de Sua Palavra.

As inscrições “IC” e “XC” no topo confirmam Sua identidade como Iêsous Christos.

Ele surge como Rei e Juiz do Universo, Deus encarnado e Verbo eterno que sustenta toda a criação.

O estilo deste ícone, com sua paleta vibrante, traços lineares e textura marcada, lembra a tradição contemporânea inspirada nos modelos cretenses e macedônicos que floresceram entre os séculos XIV ao XVIII.

O uso intenso do dourado, a precisão do rosto e a força do olhar apontam para uma herança das oficinas tradicionais gregas.

A assinatura no canto inferior, escrita em caracteres gregos, indica que a obra provavelmente foi produzida em ambiente monástico grego moderno, possivelmente inspirado por escolas ligadas ao Monte Atos ou a mosteiros como Ormylia ou Meteora.

As marcas de envelhecimento na superfície podem ser parte de uma técnica intencional para conferir ao ícone uma aparência de antiguidade, comum em trabalhos modernos que buscam manter continuidade com a tradição.

Acima de tudo, o ícone é mais que arte: é teologia em cor e forma, uma janela para o Reino.

O Pantocrator convida o fiel a contemplar Cristo como Senhor de todas as coisas, Aquele que sustenta o universo com o olhar e que, ao mesmo tempo, se fez homem para salvar.

Seu olhar firme, porém sem dureza, comunica juízo e misericórdia, lembrando que Cristo vê o íntimo do coração humano, mas também chama todos ao arrependimento, à cura e à vida eterna.

Το Μοναστήρι της Ορμύλιας:

ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ. Λίγα χιλιόμετρα από τα βόρεια παράλια του κόλπου της Κασσάνδρας, σε μια καταπράσινη περιοχή από ελαιώνες και αμπελώνες, ανάμεσα στις κοινότητες Βατοπεδίου και Ορμύλιας, εγκαταστάθηκε πριν από 23 χρόνια το γυναικείο μοναστήρι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, γνωστό ως μοναστήρι της Ορμύλιας.

Το μοναστήρι, αγιορείτικο μετόχι της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, κτισμένο σε αντέρεισμα, αναπτύχθηκε ραγδαία και σήμερα, υπό την σκιάν της αγιορείτικης πνευματικής κληρονομιάς, αποτελεί πρότυπο του μοναστικού κοινοβίου στην Ελλάδα.

Εκεί ακμάζει ο γυναικείος μοναχισμός «ως λόγος ζωής και άοκνος προσφορά», στην ιεραποστολή και στο κοινωνικό έργο.

Η Αδελφότητα με τις 100 και πλέον μοναχές προσφέρει τις υπηρεσίες και τη διακονία της σε διάφορους τομείς και στο πλαίσιο της Ορθοδοξίας που δίνει τη δυνατότητα στη γυναίκα να μετέχει στη ζωή της Εκκλησίας.

«Αι αδελφαί», απλαί ανεπαήδευται, χαρίεσσαι και πολέμισσαι από πρωίας ως νυκτός, μόναι ή μετ’ αδελφών εις τον άβατον τόπον ή εις το αρχονταρίκιον, πάντοτε μεταγγίζουσαι εις τον λαόν του Θεού ευγένειαν, χαράν και αγαλλίασιν, παραμυθίαν, ευχαριστίαν, ικανοποίησιν «χορτασμόν», μέχρι να φύγουν διά να ξαναέλθουν μετ’ ελπίδων εις το “φιλοξενίας δοχείον”…». .

Έτσι περιγράφει την αδελφότητα του Ιερού Κοινοβίου Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Ορμύλιας Χαλκιδικής ο πνευματικός πατέρας και οδηγός τους Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους. Ως ένα «φιλοξενίας δοχείον» με τις ακούραστες μοναχές, στο σώμα και στην ψυχή, και με ένα βλέμμα ως ψαλμωδία που γλυκαίνει τον επισκέπτη στον εσπερινό, στην τράπεζα, στο αρχονταρίκι ή στην πλακόστρωτη αυλή.

Ο χώρος και ο χρόνος στο Μοναστήρι της Ορμύλιας, που δικαίως ονομάστηκε «Πύλη του Άθω», έχει σταματήσει αιώνες πριν, στην εποχή του Βυζαντίου. Κυρίαρχα στοιχεία η ενότητα της πίστεως, το βίωμα των παραδόσεων και η διατήρησή τους, με σύγχρονη μορφή, αλλά με βυζαντινή μεγαλοπρέπεια και τέλος, το αγιορείτικο τυπικό που ακολουθείται με πίστη και ακρίβεια.

Οι αγγελόσχημες φιγούρες, νεαρότατες στην ηλικία που έχουν περιβληθεί το μοναχικό ένδυμα έπειτα από δοκιμασία έχοντας τις αρετές υπακοή, ακτημοσύνη, παρθενία, υποταγή, αναχώρηση, εξομολόγηση – μετάνοια, πίστη και αφοσίωση, φροντίζουν για όλα.

Είναι πανταχού παρούσες.

Η κάθε μία στο πόστο της.

Η αδελφή Εισοδία η πορτάρισσα «εισάγει» τον επισκέπτη σ’ έναν άλλο κόσμο μέσα στον κόσμο.

Το «πάντρεμα» της αγιορείτικης και μακεδονικής αρχιτεκτονικής είναι η εικόνα της πρώτης ματιάς στις νεόκτιστες πτέρυγες των κελιών και των εργαστηρίων, αλλά και στο ανακαινισμένο παλαιό μετόχι.

Όλα λειτουργούν με οργάνωση, νοικοκυροσύνη, αλλά και κατανυκτική ευλάβεια προς τον Κύριον.

Γι’ αυτό και το εγκαταλελειμμένα πέτρινο μετόχι του Βατοπεδίου, αναβίωσε όταν το 1974 εγκαταστάθηκαν εδώ οι πρώτες μοναχές, αφήνοντας τη μοναστική κοιτίδα των Μετεώρων για να ακολουθήσουν τον πνευματικό τους πατέρα και ηγέτη Αρχιμανδρίτη Αιμιλια¬νό.

Ο μικρός, αλλά σταθερός πυρήνας με ηγουμένη τη Νικοδήμη και μερικές δόκιμες μοναχές από την περιοχή των Τρικάλων, που περιεβλήθηααν το μοναχικό σχήμα, σιγά-σιγά μεγάλωσε.

Οι πρώτες μοναχικές κουρές, διηγείται ο Σιμωνοπετρίτης Αθανάσιος (αδελφός της γερόντισσας Νικοδήμης), συνέπεσαν με τα τραγικά γεγονότα της Κύπρου… «Κι όμως, στην Ορμύλια άρχισε ένας πόλεμος-άλλου επιπέδου και μορφής- ειρηνικός και δημιουργικός. Κουραστήκαμε, μονολογεί, από τις ποικιλόμορφες ξενόφερτες φόρμες ζωής και φαίνεται πως η επιστροφή στις ρίζες της φυλής μας παίρνει σήμερα πανελλήνιες διαστάσεις.

Κι είναι αυτό παρήγορο, αλήθεια…». Δεν είναι, άλλωστε, μόνον Ελληνίδες που ακλούθησαν το μοναχικό σχήμα, αλλά και Ευρωπαίες ετερόδοξοι.

Ανάμεσα σ’ αυτές, πέντε Γαλλίδες που «ασπάστηκαν» την Ορθοδοξία, αναζητώντας το νόημα της ζωής και μία άλλη διάσταση της αλήθειας που δεν βρήκαν στο Παρίσι ή στα Πανεπιστήμια της Ευρώπης.

Σήμερα, οι 120 και πλέον μοναχές, μέσα σε 19 χρόνια, έχουν πραγματοποιήσει σχεδόν τα πάντα.

Χάρη στην εργατικότητά τους, την αγάπη τους στο περιβάλλον στο πλαίσιο του ενδιαφέροντος της Ορθοδοξίας και τον σεβασμό τους προς τη φύση, δημιούργησαν ένα πρότυπο μοναστηριακό συγκρότημα «πιλότο» του ορθόδοξου γυναικείου μοναχισμού.

Επιστήμονες οι περισσότερες επιτελούν σπουδαίο έργο.

Η Ιερωνύμη και η Ασυγκρίτη στο οδοντιατρείο, η Δαμιανή και η Θαλελαία στο ιατρείο, η Αιμιλιανή και η Πορφυρία επικεφαλής του εργαστηρίου ζωγραφικής, η Συνεσία στην κεντητική, η Ιλαρία στο ιεροραφείο, ακολουθώντας πιστά και με μεράκι τα σχέδια -βυζαντινά κυρίως αντίγραφα- της Παρακλήτης, φτιάχνουν με τα χέρια τους… «αγγέλους» και «ποιήματα».

Αριστουργήματα της χειροποίητης παραδοσιακής τέχνης τα κεντήματα, οι ζωγραφικές και τα υφαντά κοσμούν τα παράθυρα με τα βυζαντινά μοτίβα, τους τοίχους και τα ξυλόγλυπτα λιτά έπιπλα του μοναστηριού.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι αποφέρουν πολύτιμα έσοδα στο μοναστήρι από τις πολυάριθμες παραγγελίες που προέρχονται από εκκλησίες της Ελλάδος και του εξωτερικού

Link dos artigos:

Link da fonte 1:

Divulgado por